Mẹo ánh xạ sơ đồ mạng

Một người phụ nữ cầm cốc nhìn ra ngoài cửa sổ, trên cửa sổ có các hình ảnh minh họa cho một mạng lưới toàn cầu

Sơ đồ mạng giúp các tổ chức và đội ngũ hình dung cách các thiết bị như máy tính và các mạng như mạng viễn thông phối hợp với nhau. Sơ đồ mạng giúp hình dung cách các mạng vận hành này hoạt động, đồng thời xác định những thành phần như bộ định tuyến, tường lửa và thiết bị, cũng như trực quan hóa cách chúng kết nối với nhau. Bản thiết kế này đóng vai trò như một lộ trình, giúp các chuyên gia thực hiện những công việc như tìm hiểu và khắc phục sự cố, lỗi, mở rộng mạng cũng như duy trì bảo mật và tuân thủ.

Tổ chức của bạn có thể sử dụng sơ đồ mạng với mức độ chi tiết hoặc tổng quan tùy theo nhu cầu, từ việc hiển thị từng thiết bị riêng lẻ, một ứng dụng cụ thể cho đến các khu vực có dịch vụ.

Một lưu đồ mô tả mạng lưới gồm nhiều thiết bị như máy tính, máy in và máy chủ được kết nối thông qua một đám mây trung tâm.

Tại sao nên lập sơ đồ mạng

Cho dù bạn cần cập nhật một mạng hiện có hay lập kế hoạch cho một mạng mới, khả năng trực quan hóa mạng giúp bạn thấy được cách thức và vị trí các tương tác diễn ra, theo dõi các thành phần và khám phá các phương án. Ngoài ra, việc ánh xạ sơ đồ mạng có thể giúp bạn:

Khắc phục lỗi, sự cố và vấn đề
Tránh tình trạng lộn xộn trong hệ thống CNTT
Duy trì bảo mật và tuân thủ
Phác thảo các bước hoàn thành dự án
Thuyết phục các bên liên quan về những dự án liên quan đến mạng
Ghi lại thông tin liên lạc nội bộ và bên ngoài
Gửi RFP cho các nhà cung cấp tiềm năng mà không bao gồm thông tin nhạy cảm hoặc thông tin bí mật

Sơ đồ mạng logic và sơ đồ mạng vật lý

Có hai loại sơ đồ mạng: logic và vật lý. Do đó, việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai loại này là rất cần thiết để bạn có thể chọn cách ánh xạ phù hợp cho từng khía cạnh của tổ chức.

Logic

Sơ đồ mạng logic minh họa luồng thông tin qua mạng và cho biết cách các thiết bị giao tiếp với nhau. Sơ đồ này thường bao gồm các thành phần như mạng con, đối tượng và thiết bị mạng, giao thức định tuyến và miền, cổng thoại, luồng lưu lượng truy cập và phân đoạn mạng. Trong sơ đồ mạng logic, có các phương án dành cho mạng nhỏ, vừa và lớn, trong đó những mẫu sơ đồ mạng có thể rất hữu ích.

Vật lý

Hãy hình dung việc ánh xạ sơ đồ mạng vật lý giống như vẽ sơ đồ sàn. Sơ đồ này thể hiện tất cả các khía cạnh vật lý và cách bố trí của mạng, bao gồm cổng, cáp, tủ mạng và máy chủ, cũng như mọi phần cứng hoặc thiết bị liên quan khác.

Cả hai loại sơ đồ mạng đều có vai trò riêng và bạn có thể sẽ sử dụng cả hai. Tuy nhiên, việc sử dụng loại nào và vào thời điểm nào phụ thuộc hoàn toàn vào cấu trúc liên kết mạng của bạn.

Cấu trúc liên kết

Cấu trúc liên kết đề cập đến cách sắp xếp các thành phần vật lý hoặc logic của mạng. Mặc dù có nhiều biến thể về cấu trúc liên kết, nhìn chung chúng đều bắt nguồn từ bốn dạng cơ bản: Bus, Vòng, Hình sao và Lưới.

Cần lưu ý rằng một số loại phù hợp hơn với việc ánh xạ sơ đồ vật lý, trong khi những loại khác hoạt động tốt nhất với sơ đồ mạng logic. Ngoài ra, loại cấu trúc liên kết bạn chọn có thể ảnh hưởng đến hiệu suất và độ ổn định của mạng. Vì vậy, điều quan trọng là phải hiểu rõ các lựa chọn trước khi lập sơ đồ mạng. Để hiểu rõ hơn, hãy cùng xem xét các loại cấu trúc liên kết phổ biến nhất và hình thức ánh xạ phù hợp nhất với từng loại.

Cấu trúc liên kết dạng bus (logic)

Đôi khi còn được gọi là cấu trúc liên kết đường truyền, tuyến tính, đường trục hoặc Ethernet, cấu trúc liên kết dạng bus kết nối mỗi máy tính với một "bus" trung tâm thông qua cáp, với đúng hai điểm đầu cuối. Nói cách khác, nếu "bus" trung tâm gặp sự cố, toàn bộ mạng cũng sẽ ngừng hoạt động.

Sơ đồ minh họa cấu trúc mạng với các máy chủ, cơ sở dữ liệu và giao diện người dùng được kết nối với nhau.

Ưu điểm:

Phù hợp với mạng nhỏ
Là cấu trúc liên kết đơn giản nhất để kết nối máy tính và thiết bị theo dạng tuyến tính
Sử dụng ít cáp hơn một số cấu trúc liên kết khác

Nhược điểm:

Nếu "bus" trung tâm gặp sự cố, toàn bộ mạng sẽ ngừng hoạt động, khiến bạn có thể mất quyền truy cập vào các tệp và thông tin quan trọng vào những thời điểm cần thiết.
Có thể khó khắc phục sự cố
Không phù hợp với mạng lớn
Càng có nhiều thiết bị được kết nối, mạng có thể càng chậm

Cấu trúc liên kết dạng vòng (logic)

Trong cấu hình mạng này, các thiết bị kết nối với nhau theo một đường vòng, trong đó mỗi thiết bị trong mạng được liên kết với hai thiết bị khác để tạo thành một "mạng vòng". Do đó, khi các gói dữ liệu được truyền đến một thiết bị, chúng phải đi qua vòng cho đến khi đến đích. Hầu hết các cấu trúc liên kết dạng vòng đều là một chiều, nghĩa là dữ liệu chỉ có thể truyền theo một hướng. Tuy nhiên, cũng có thể sử dụng mạng hai chiều (dữ liệu có thể truyền theo cả hai hướng).

Ưu điểm:

Khi tất cả dữ liệu chỉ truyền theo một hướng, khả năng xảy ra xung đột gói được loại bỏ
Truyền dữ liệu nhanh giữa các máy trạm
Việc thêm máy trạm không ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của mạng
Không cần máy chủ mạng để kiểm soát kết nối mạng giữa các máy trạm

Bốn bàn tay, mỗi bàn tay cầm một mảnh ghép có màu khác nhau và đang ghép các mảnh lại để tạo thành một bức tranh hoàn chỉnh.

Dùng thử Visio miễn phí trong 1 tháng

Sau khi hết thời gian dùng thử miễn phí một tháng, bạn sẽ thanh toán theo phí đăng ký hiện hành. Cần có thẻ tín dụng. Hủy bỏ bất cứ lúc nào để dừng việc thu phí trong tương lai.

Bắt đầu

Nhược điểm:

Tất cả dữ liệu đều đi qua từng máy trạm trong mạng nên có thể khiến mạng bị chậm
Nếu một máy trạm ngừng hoạt động thì có thể ảnh hưởng đến toàn bộ mạng
Phần cứng cần thiết để kết nối các máy trạm với mạng có thể đắt đỏ

Cấu trúc liên kết hình sao (vật lý)

Cấu trúc liên kết hình sao có một hub hoặc thiết bị chuyển mạch trung tâm đóng vai trò như máy chủ, trong khi các thiết bị ngoại vi đóng vai trò là máy khách. Tất cả dữ liệu đều đi qua hub hoặc thiết bị chuyển mạch trước khi đến thiết bị được kết nối.

Một sơ đồ minh họa các cấu hình mạng khác nhau (bao gồm cấu trúc liên kết dạng bus, hình sao và hỗn hợp) giữa nhiều thiết bị.

Ưu điểm:

Quản lý mạng tập trung
Dễ dàng thêm máy tính vào mạng
Độ tin cậy cao hơn vì các thiết bị riêng lẻ không ảnh hưởng đến toàn bộ mạng

Nhược điểm:

Nếu hub hoặc thiết bị chuyển mạch trung tâm gặp sự cố, toàn bộ mạng sẽ ngừng hoạt động
Thiết bị mạng chính quyết định hiệu suất và số lượng nút mà mạng có thể xử lý
Chi phí đi dây và mua thiết bị chuyển mạch hoặc bộ định tuyến có thể cao

Cấu trúc liên kết dạng lưới (vật lý và logic)

Thường được sử dụng cho mạng không dây, cấu trúc liên kết dạng lưới kết nối các máy tính và thiết bị mạng. Trong cấu trúc liên kết dạng lưới đầy đủ, tất cả các nút đều được kết nối với nhau, trong khi ở cấu trúc liên kết dạng lưới một phần, ít nhất hai nút trong mạng được kết nối với nhiều nút khác trong mạng đó.

Ưu điểm:

Nhiều thiết bị có thể truyền dữ liệu đồng thời, giúp mạng xử lý lượng lưu lượng lớn
Vẫn duy trì ổn định ngay cả khi một thiết bị gặp sự cố
Việc thêm thiết bị không làm gián đoạn quá trình truyền dữ liệu giữa các thiết bị

Nhược điểm:

Chi phí triển khai mạng lưới có thể cao hơn so với các cấu trúc liên kết khác
Việc phát triển và bảo trì cấu trúc liên kết có thể gặp nhiều thách thức
Khả năng xuất hiện các kết nối dư thừa cao, có thể làm giảm hiệu quả và tăng chi phí

Ngoài bốn cấu trúc liên kết chính, còn có các cấu trúc liên kết hỗn hợp kết hợp ít nhất hai loại cấu trúc liên kết để tạo thành một cấu trúc mới. Việc kết hợp này giúp tận dụng ưu điểm của các cấu trúc liên kết đồng thời giảm thiểu nhược điểm của từng loại. Ví dụ: khi kết hợp công nghệ dạng bus và dạng lưới, bạn sẽ có cấu trúc liên kết dạng cây. Tuy nhiên, bạn cũng có thể kết hợp cấu trúc liên kết hình sao và dạng vòng, hình sao và dạng bus hoặc sử dụng các tổ hợp khác để đạt được hiệu suất mong muốn. Khả năng kết hợp gần như là vô hạn.

5 bước phổ biến để tạo sơ đồ mạng

Cho dù bạn đang tạo một mạng tương đối đơn giản hay xây dựng một mạng phức tạp với nhiều "thành phần luôn thay đổi", sơ đồ có thể giúp bạn hình dung cách các thành phần sẽ phối hợp với nhau trước khi thực hiện bất kỳ kết nối thực tế nào. Tuy nhiên, bạn cần bắt đầu bằng một mục tiêu. Vì vậy, nếu bạn chưa chắc mạng cần thực hiện những gì, hãy dành thời gian xác định mục đích của mạng, trao đổi với những người sẽ sử dụng mạng hoặc tìm hiểu cách người khác đã giải quyết những vấn đề tương tự. Khi đã xác định rõ mục tiêu, bạn có thể bắt đầu lập sơ đồ mạng.

1. Liệt kê các thành phần

Bắt đầu ánh xạ sơ đồ mạng bằng cách liệt kê tất cả thiết bị bạn cần. Hãy nhớ bao gồm các thành phần như máy trạm, máy tính lớn, hub, máy chủ, bộ định tuyến, tường lửa và những thành phần cần thiết khác để mạng của bạn hoạt động. Khi thực hiện việc này, đừng bỏ sót bất kỳ thành phần nào. (Lưu ý: nếu danh sách bắt đầu trở nên quá dài và khó quản lý, bạn có thể tạo nhiều sơ đồ, mỗi sơ đồ tập trung vào một khía cạnh khác nhau của dự án. Nhờ đó, bạn sẽ không bị quá tải và sơ đồ cũng sẽ dễ theo dõi hơn.)

2. Sắp xếp sơ đồ

Khi đã hiểu mạng của mình cần những gì, bạn có thể bắt đầu bố trí sơ đồ và đặt các hình đại diện cho các thành phần vật lý hoặc logic có liên quan cạnh nhau. Đây là bước mà sơ đồ của bạn bắt đầu thành hình.

3. Thêm kết nối

Bằng cách đặt một đường nối giữa hai hình, bạn có thể thể hiện cách hai thành phần đó được kết nối với nhau. Các đường nối thường biểu thị cách thông tin sẽ được truyền, nhưng bạn cũng có thể sử dụng đường nối để thể hiện bất kỳ kết nối nào quan trọng đối với mạng của mình. Chỉ cần đảm bảo rằng bạn hiểu ý nghĩa của từng đường nối. (Nếu cần, bạn có thể tạo chú giải để giúp làm rõ ý nghĩa.)

4. Gắn nhãn cho các hình

Giúp bạn và những người khác dễ hiểu các ký hiệu được sử dụng trong sơ đồ mạng bằng cách gắn nhãn cho chúng. Hãy nhớ thêm mọi thông tin liên quan đến thành phần bên cạnh hình tương ứng. Ngoài ra, bạn có thể đánh số các hình rồi thêm thông tin chi tiết vào tài liệu tham khảo hoặc chú giải.

5. Định dạng sơ đồ

Vì bạn sẽ sử dụng sơ đồ mạng để trình bày cho các bên liên quan và những người khác sẽ sử dụng sơ đồ làm tài liệu tham khảo, sơ đồ cần có hình thức chuyên nghiệp và dễ theo dõi. Vì vậy, hãy đảm bảo sơ đồ rõ ràng, các kết nối chính xác xuyên suốt, không có thành phần nào bị thiếu và thông tin phù hợp được gắn với đúng hình. Đừng quên điều chỉnh kích thước và màu sắc của từng hình khi cần.

Giá trị của sơ đồ mạng

Mạng tập trung vào việc tạo đúng các kết nối, truyền đúng thông tin vào đúng thời điểm và giúp mọi người làm việc hiệu quả hơn. Thông qua việc lập sơ đồ mạng, bạn có thể lập kế hoạch https://products.office.com/en-us/visio/data-visualizationyour cho mạng, nhận diện những điểm còn thiếu, xác định các vấn đề (và giải pháp) cũng như tìm cách để mạng mở rộng và phát triển cùng với công ty mà mạng hỗ trợ. Với những lợi ích đó, sơ đồ mạng có thể là công cụ vô cùng hữu ích cho các tổ chức ở mọi quy mô. Để tìm hiểu thêm, hãy xem hướng dẫn từng bước về cách tạo sơ đồ mạng bằng phần mềm.

Đội ngũ Microsoft 365 tập trung vào việc chia sẻ tài nguyên để giúp bạn bắt đầu, điều hành và phát triển doanh nghiệp của mình.

SẢN PHẨM LIÊN QUAN
Visio

Bắt đầu với Visio

Trực quan hóa và truyền đạt các ý tưởng, thông tin và quy trình từ hầu như mọi nơi, trên mọi thiết bị, với sự trợ giúp từ Visio.

Mua ngay

Nội dung liên quan

Năng suất

Hướng dẫn sử dụng BPMN trong công việc dành cho người mới bắt đầu

Đọc thêm

Năng suất

Cách chọn lưu đồ hiệu quả nhất

Đọc thêm

Năng suất

Cách tăng năng suất bằng việc ánh xạ và tự động hóa quy trình

Đọc thêm

^{Các thông tin chuyên sâu về doanh nghiệp và ý tưởng kinh doanh không cấu thành tư vấn chuyên môn về thuế hay tài chính. Bạn nên liên hệ với chuyên gia thuế hay tài chính riêng để thảo luận về trường hợp của bạn.}

Mẹo ánh xạ sơ đồ mạng

Tại sao nên lập sơ đồ mạng

Sơ đồ mạng logic và sơ đồ mạng vật lý

Logic

Vật lý

Cấu trúc liên kết

Cấu trúc liên kết dạng bus (logic)

Cấu trúc liên kết dạng vòng (logic)

Dùng thử Visio miễn phí trong 1 tháng

Cấu trúc liên kết hình sao (vật lý)

Cấu trúc liên kết dạng lưới (vật lý và logic)

5 bước phổ biến để tạo sơ đồ mạng

1. Liệt kê các thành phần

2. Sắp xếp sơ đồ

3. Thêm kết nối

4. Gắn nhãn cho các hình

5. Định dạng sơ đồ

Giá trị của sơ đồ mạng

Bắt đầu với Visio

Nội dung liên quan

Hướng dẫn sử dụng BPMN trong công việc dành cho người mới bắt đầu

Cách chọn lưu đồ hiệu quả nhất

Cách tăng năng suất bằng việc ánh xạ và tự động hóa quy trình

Theo dõi Microsoft 365